Bouwstenen

Er zijn vijf verplichte bouwstenen:

1. De milieustraat. Bij een traditionele milieustraat wordt alleen ingezameld voor storten, verbranden en recyclen. Binnen een circulair ambachtscentrum worden op de milieustraat ook herbruikbare goederen ingezameld. De milieustraat biedt ook vaak werkplekken voor mensen met een ondersteuningsvraag.
2. De kringlooporganisatie. De kringlooporganisatie is één van de partijen waar de ingezamelde goederen van de milieustraat naartoe kunnen. Daarnaast vinden in de kringloop, naast verkoop van tweedehands spullen, vaak ook andere activiteiten plaats: reparatie of upcycling in werkplaatsen, sorteren van binnengekomen goederen, etc. De kringlooporganisatie biedt ook vaak werkplekken voor mensen met een ondersteuningsvraag.
3. Een reparatieplek. Dit kan een Repair Café zijn, waar de inwoner een product samen repareert met een reparateur, of een reparatiewerkplaats, waar bijvoorbeeld fietsen zonder eigenaar worden gerepareerd.
4. Het sociaal domein. Dit zijn mensen met een arbeidsuitdaging of ondersteuningsbehoefte die werk vinden in het circulaire ambachtscentrum. Deze mensen werkten van origine al vaak bij de milieustraat of de kringloop.
5. Het onderwijs. Het circulair ambachtscentrum kan bijvoorbeeld lessen geven over circulariteit op basisscholen of stageplekken bieden aan het hoger onderwijs.

Naast de vijf bouwstenen staat het circulaire ambachtscentra (CA) vrij om bij andere partijen aan te haken. Een aantal voorbeelden:

• Een demontagehal, waar bijvoorbeeld meubels worden gedemonteerd naar monostromen. Deze stromen kunnen dan gerecycled worden.
• Ondernemers of commerciële partijen. Zo kan je op de milieustraat ook inzamelen voor lokale ondernemers. Er zijn ook CA die samenwerken met grote bedrijven.
• Een werkplaats voor upcycling. Hier wordt van oude materialen iets nieuws gemaakt.
• Initiatieven voor de deeleconomie, bijvoorbeeld door bakfietsen uit te lenen voor transport van spullen.

Zie ook de infographic voor een visuele toelichting op de bouwstenen.

[Wat zijn bouwstenen – zie hierboven]

Door samen te werken met de vijf bouwstenen (milieustraat, kringloop, reparatie, sociaal domein en onderwijs), wordt het mogelijk producten en materialen te ‘redden’ van de verbranding/recycling en hoogwaardiger te gebruiken. De bouwstenen zetten deels in op hoogwaardig hergebruik (zoals de kringloop), maar ook op reparatie. Daarnaast zorgt de betrokkenheid van de milieustraat ervoor dat producten en materialen apart worden ingezameld, in plaats van te worden verbrand of gerecycled. Door de betrokkenheid van het sociaal domein, wordt ook sociale impact in de vorm van werkplekken gerealiseerd. Het onderwijs zorgt ervoor dat de volgende generatie ook op een circulaire manier naar grondstoffen gaat kijken.

Volgens de definitie die we binnen het programma hanteren wel. Zo was het in het verleden alleen mogelijk subsidie te krijgen, als werd voldaan aan de definitie. Daarnaast worden alleen circulaire ambachtscentra die aan de definitie voldoen, toegevoegd aan de interactieve kaart.

Bij een traditionele milieustraat wordt alleen ingezameld voor storten, verbranden en recyclen. Binnen een circulair ambachtscentrum (CA) worden op de milieustraat ook herbruikbare goederen ingezameld.

Daarnaast is een milieustraat één van de bouwstenen van een CA. Pas als de milieustraat samenwerkt met de vier andere bouwstenen (op die locatie of als netwerk), wordt het een CA genoemd.

Een circulair ambachtscentrum is een samenwerking van verschillende partijen, er is dus niet per sé een ‘eigenaar’. Wel is het nuttig om een projectleider of kwartiermaker te hebben die het geheel coördineert. Wie dit is, verschilt in de praktijk. Soms is dit iemand vanuit een betrokken gemeente. Soms trekt een kringloopwinkel het geheel. Het is ook mogelijk om (gezamenlijk) iemand in te huren als coördinator.