Definities

Een circulair ambachtscentrum is een locatie of een netwerk waarbij partijen samenwerken aan het verminderen van afvalstromen en het realiseren van hoogwaardig product- en materiaalhergebruik. Daarbij worden minimaal de functies van een milieustraat, kringloopwinkel, reparatiewerkplaats, onderwijs en het sociaal domein gecombineerd, waardoor spullen en materialen langer in gebruik blijven en onnodig storten en verbranden wordt voorkomen.

Het sociaal domein kan bijvoorbeeld een gemeente met de afdeling werk/inkomen of vergelijkbaar zijn, een werkontwikkelbedrijf of een sociaal ondernemer.

Het doel is hoogwaardig product- en materiaalhergebruik. Daarnaast biedt een circulair ambachtscentrum ook werkplekken, deels aan mensen met een ondersteuningsbehoefte.

Met een landelijk dekkend netwerk bedoelen we dat elke milieustraat in Nederland een inzamelpunt voor herbruikbare goederen heeft en er onderlinge afspraken gemaakt zijn met afnemers van herbruikbare en te repareren goederen (zoals kringloopwinkels en reparatieplekken). Dit betekent dus niet dat elke milieustraat een circulair ambachtscentrum op die locatie moet hebben, maar dat ook kan worden samengewerkt in een regionaal netwerkverband. Omdat veel milieustraten en kringloopwinkels al met het sociaal domein samenwerken, wordt die link automatisch gelegd. Door deze structuur krijgt iedere inwoner de gelegenheid om bewust met diens spullen om te gaan. Als dat in heel Nederland zo is, dan spreken we van een landelijk dekkend netwerk van circulaire ambachtscentra.

Circulaire ambachtscentra (CA) vinden zowel plaats op één locatie als in een netwerk.

• Bij een CA op één locatie is er een gebouw op of direct naast de milieustraat waar de activiteiten plaatsvinden. Bij zo’n CA worden herbruikbare goederen ingezameld op de milieustraat, die naar de naastgelegen kringlooporganisatie gaan. Reparatie vindt ook plaats in dat gebouw, net als onderwijsactiviteiten. Door de hele locatie heen werken mensen vanuit het sociaal domein.
• Bij een CA in een netwerk vinden ook de activiteiten van de vijf bouwstenen plaats, alleen niet allemaal op één locatie. Herbruikbare goederen worden wel ingezameld op de milieustraat, maar worden dan getransporteerd naar afnemers elders in de stad/regio (zoals de kringlooporganisatie). Te repareren producten komen bij de reparateur in het netwerk terecht, of inwoners weten deze plek zelf te vinden. Het CA is ook gekoppeld aan onderwijsinstellingen in de regio. Ook hier werken door de verschillende bouwstenen heen mensen vanuit het sociale domein.

Zie voor een visuele toelichting de infographic.

De R-ladder geeft het niveau van circulariteit aan. Hoe hoger een strategie op de R-ladder staat, hoe meer circulair de strategie is. Strategieën hoger op de ladder besparen dus meer grondstoffen.

De bijdrage van het circulaire ambachtscentrum (CA) aan de R-ladder zit vooral op:

• Reuse: hergebruik van producten
• Repair, refurbish, remanufacture en repurpose: reparatie, upcycling en hergebruik van productonderdelen

Door samen te werken binnen een CA, zorg je dat minder producten en materialen naar verbranding (recover) en recycling gaan.

Onderwijsactiviteiten kunnen daarnaast bijdragen aan ‘refuse en rethink’ door scholieren anders te laten denken over hoe ze omgaan met hun spullen.